Gia Lai nằm trong tam giác phát triển biên giới 3 nước Việt Nam–Lào-Campuchia, đây là khu vực có vị trí chiến lược đối với cả 3 nước về chính trị, kinh tế, xã hội và môi trường sinh thái.
Tam giác phát triển Việt
Nam – Lào - Campuchia là cách gọi tắt tam giác phát triển biên giới 3 nước Việt Nam – Lào - Campuchia. Theo thỏa thuận chung giữa các nước, đây là khu vực bao gồm 4 tỉnh Tây Nguyên của Việt Nam (không có Lâm Đồng) và các tỉnh Attapư, Sê Kông của Lào; Stung Treng, Rattanakiri của Campuchia. Các tỉnh này có đường biên giới chung từng đôi và đã hình thành các cặp cửa khẩu quan trọng. Đây là khu vực có vị trí chiến lược đối với cả 3 nước về chính trị, kinh tế, xã hội và môi trường sinh thái. Thông qua các hành lang kinh tế dọc theo các trục quốc lộ 76 (của Campuchia) và 16, 18 (của Lào), qua các Quốc lộ 14, 19, 24, 49 (của Việt Nam) nối khu vực này với hệ thống cảng biển Việt Nam. Đồng thời qua trục Quốc lộ 7 (Campuchia), Quốc lộ 13 (Lào) nối khu vực này với Phnom Pênh và Viên Chăn; qua Quốc lộ 1A, đường Hồ Chí Minh nối khu vực này với Hà Nội và Tp.HCM.. Đây là những điều kiện thuận lợi để 3 nước mở rộng giao lưu liên kết phát triển kinh tế-xã hội, nhất là đối với các tỉnh trong khu vực.Gia Lai là tỉnh trong Tam giác phát triển (có đường biên giới với Campuchia dài 90 km- qua tỉnh có quốc lộ 14 xuyên Tây Nguyên nối từ Đà Nẵng đến Đông Nam Bộ - có quốc lộ 19 nối với duyên hải miền Trung, các tỉnh Đông Bắc Campuchia qua cửa khẩu Đức Cơ và quốc lộ 25 nối với Phú Yên), và đã xác định cần tận dụng các điều kiện thuận lợi và nắm bắt cơ hội để tăng cường quan hệ hợp tác với các tỉnh khác trong khu vực này. Trước mắt, có chính sách hỗ trợ và kêu gọi các doanh nghiệp tăng cường đầu tư ra nước ngoài- đích ngắm hiện nay là sang Campuchia và Lào- đồng nghĩa với việc mở thêm các mạng lưới, chân rết, các kênh và quan hệ kinh tế- xã hội mới của tỉnh với thị trường nước ngoài, mà qua đó- khi đủ sức sẽ tiến đến các thị trường có nền kinh tế phát triển nhằm tranh thủ các luồng vốn, khoa học, công nghệ và lao động để tăng cường lưu chuyển hai chiều, tiếp thêm máu và đem lại những xung lực mới, tích cực cho phát triển kinh tế- xã hội trong tỉnh và cộng đồng doanh nghiệp Gia Lai ở nước ngoài, tạo hệ thống “rễ chùm” cần có để Gia Lai liên thông và hội nhập, bám rễ vững chắc và hiệu quả vào nhịp đập của đời sống kinh tế quốc tế, đảm bảo sự liền mạch thống nhất giữa sản xuất- tiêu thụ của doanh nghiệp trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay. Một chính sách khuyến khích khả thi cần xác định đúng các lĩnh vực, nội dung, yêu cầu hỗ trợ từ phía Chính phủ cũng như từ phía tỉnh cho các doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, trước hết tập trung vào các vần đề sau: (1) Tỉnh có cơ chế khuyến khích và tạo điều kiện cho DN tham gia xây dựng vùng nguyên liệu (nhất là các dự án trồng cao su) hoặc đấu thầu các dự án xây dựng tại các tỉnh vùng Tam giác- qua đó đưa nguyên vật liệu xây dựng và hàng hóa khác với khối lượng lớn vào các nước này theo chương trình dự án sẽ được khuyến khích, và cho vay ưu đãi thực hiện các công trình thắng thầu tại các nước Tam giác. (2) Trung ương nghiên cứu phương án đầu tư, nâng cấp một số tuyến đường qua biên giới cũng như nâng cao hiệu quả hoạt động của các khu kinh tế cửa khẩu, tăng cường mở rộng các dịch vụ trong các khu kinh tế của khẩu và đầu tư nhiều hơn cho xúc tiến thương mại, xây dựng trung tâm thương mại tại thủ đô hai nước bạn. Khẩn trương và giám sát chặt chẽ nhằm đảm bảo chất lượng và tiến độ dự án hoàn chỉnh về khu kinh tế của khẩu Lệ Thanh xứng đáng với tầm quan trọng của nó trong xu thế mới. Chú trọng phát triển hành lanh pháp lý trong nước và quốc tế nhằm mở đường và định hướng cho các doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài an toàn và thuận lợi. Nhanh chóng “lấp đầy” những “khoảng trống” pháp lý trong nước và quốc tế để tạo môi trường đầu tư ngày càng “đồng chất” hơn theo yêu cầu phát triển kinh tế và hội nhập. Tam giác phát triển Việt Nam- Lào- Campuchia là minh chứng cho xu hướng hợp tác, giúp nhau cùng phát triển vì mục tiêu “ba đất nước - một điểm đến”, đó là thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu, mang lại giàu có, hạnh phúc cho nhân dân mỗi nước. Những chương trình cụ thể từ Ủy ban điều phối của cả 3 nước nhằm xúc tiến việc xây dựng Tam giác phát triển là những viên đá tảng, mở đường cho dòng đầu tư Việt Nam nói chung, Gia Lai nói riêng chính là những Hiệp định, nghị định thư, luật, thoả thuận và các định chế pháp lý trong nước và quốc tế khác liên quan trực tiếp và gián tiếp đến hoạt động đầu tư, luân chuyển hàng hóa, dịch vụ, lao động qua biên giới quốc gia- tiên phong mở đường cho các quan hệ cấp dưới- giữa các tỉnh vùng tam giác Việt Nam-Lào-Campuchia. Bởi các hiệp định kinh tế, thương mại song phương thường được sử dụng như “mũi chủ công” tạo đột phá và mở “cửa chính” cho doanh nhân và doanh nghiệp nước này thâm nhập vào thị trường nước khác. Đây là cơ sở để kích hoạt việc hợp tác phát triển, hướng đến sử dụng có hiệu quả, lâu dài và bền vững mọi tiềm năng, nguồn lực vùng giáp ranh ba nước, thu hẹp khoảng cách phát triển vùng này - vốn nghèo khó - với các vùng khác ở mỗi nước… Đẩy mạnh phát triển hạ tầng giao thông; hợp tác phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt đào tạo nghề; hợp tác phát triển nông nghiệp, nguồn nguyên liệu, sản xuất chế biến nông - lâm - sản; hợp tác năng lượng, thăm dò - khai thác khoáng sản; đẩy mạnh phát triển thương mại biên giới… là những địa hạt kinh tế được đưa ra với nhiều tâm huyết. Theo đó, ba nước sẽ tiến hành cùng phối hợp thực hiện qui hoạch phát triển khu vực Tam giác kinh tế vùng giáp ranh, và đưa ra những cơ chế chính sách hấp dẫn, ưu đãi đặc biệt (hơn các vùng khác ở mỗi nước) cho đầu tư vào Khu vực tam giác này, cố gắng thu hút tối đa nguồn FDI (đầu tư trực tiếp nước ngoài), đáng kể nhất là từ Nhật Bản, bên cạnh kêu gọi nguồn vốn hỗ trợ ODA để phát triển hạ tầng giao thông, xã hội… Những qui hoạch chung sẽ ra đời trên cơ sở nghiên cứu, điều tra cơ bản qui hoạch phát triển các ngành, các tỉnh, ở khu vực biên giới mỗi nước…
THÚC ĐẨY LỘ TRÌNH XÂY DỰNG TAM GIÁC
PHÁT TRIỂN VIỆT NAM-LÀO-CAMPUCHIA
Gia Lai nằm trong tam giác phát triển biên giới 3 nước Việt Nam–Lào-Campuchia, đây là khu vực có vị trí chiến lược đối với cả 3 nước về chính trị, kinh tế, xã hội và môi trường sinh thái.
Tam giác phát triển Việt Nam – Lào - Campuchia là cách gọi tắt tam giác phát triển biên giới 3 nước Việt Nam – Lào - Campuchia. Theo thỏa thuận chung giữa các nước, đây là khu vực bao gồm 4 tỉnh Tây Nguyên của Việt Nam (không có Lâm Đồng) và các tỉnh Attapư, Sê Kông của Lào; Stung Treng, Rattanakiri của Campuchia. Các tỉnh này có đường biên giới chung từng đôi và đã hình thành các cặp cửa khẩu quan trọng.
Đây là khu vực có vị trí chiến lược đối với cả 3 nước về chính trị, kinh tế, xã hội và môi trường sinh thái. Thông qua các hành lang kinh tế dọc theo các trục quốc lộ 76 (của Campuchia) và 16, 18 (của Lào), qua các Quốc lộ 14, 19, 24, 49 (của Việt Nam) nối khu vực này với hệ thống cảng biển Việt Nam . Đồng thời qua trục Quốc lộ 7 (Campuchia), Quốc lộ 13 (Lào) nối khu vực này với Phnom Pênh và Viên Chăn; qua Quốc lộ 1A, đường Hồ Chí Minh nối khu vực này với Hà Nội và Tp.HCM.. Đây là những điều kiện thuận lợi để 3 nước mở rộng giao lưu liên kết phát triển kinh tế-xã hội, nhất là đối với các tỉnh trong khu vực.
Gia Lai là tỉnh trong Tam giác phát triển (có đường biên giới với Campuchia dài 90 km- qua tỉnh có quốc lộ 14 xuyên Tây Nguyên nối từ Đà Nẵng đến Đông Nam Bộ - có quốc lộ 19 nối với duyên hải miền Trung, các tỉnh Đông Bắc Campuchia qua cửa khẩu Đức Cơ và quốc lộ 25 nối với Phú Yên), và đã xác định cần tận dụng các điều kiện thuận lợi và nắm bắt cơ hội để tăng cường quan hệ hợp tác với các tỉnh khác trong khu vực này. Trước mắt, có chính sách hỗ trợ và kêu gọi các doanh nghiệp tăng cường đầu tư ra nước ngoài- đích ngắm hiện nay là sang Campuchia và Lào- đồng nghĩa với việc mở thêm các mạng lưới, chân rết, các kênh và quan hệ kinh tế- xã hội mới của tỉnh với thị trường nước ngoài, mà qua đó- khi đủ sức sẽ tiến đến các thị trường có nền kinh tế phát triển nhằm tranh thủ các luồng vốn, khoa học, công nghệ và lao động để tăng cường lưu chuyển hai chiều, tiếp thêm máu và đem lại những xung lực mới, tích cực cho phát triển kinh tế- xã hội trong tỉnh và cộng đồng doanh nghiệp Gia Lai ở nước ngoài, tạo hệ thống “rễ chùm” cần có để Gia Lai liên thông và hội nhập, bám rễ vững chắc và hiệu quả vào nhịp đập của đời sống kinh tế quốc tế, đảm bảo sự liền mạch thống nhất giữa sản xuất- tiêu thụ của doanh nghiệp trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay.
Một chính sách khuyến khích khả thi cần xác định đúng các lĩnh vực, nội dung, yêu cầu hỗ trợ từ phía Chính phủ cũng như từ phía tỉnh cho các doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, trước hết tập trung vào các vần đề sau: (1) Tỉnh có cơ chế khuyến khích và tạo điều kiện cho DN tham gia xây dựng vùng nguyên liệu (nhất là các dự án trồng cao su) hoặc đấu thầu các dự án xây dựng tại các tỉnh vùng Tam giác- qua đó đưa nguyên vật liệu xây dựng và hàng hóa khác với khối lượng lớn vào các nước này theo chương trình dự án sẽ được khuyến khích, và cho vay ưu đãi thực hiện các công trình thắng thầu tại các nước Tam giác. (2) Trung ương nghiên cứu phương án đầu tư, nâng cấp một số tuyến đường qua biên giới cũng như nâng cao hiệu quả hoạt động của các khu kinh tế cửa khẩu, tăng cường mở rộng các dịch vụ trong các khu kinh tế của khẩu và đầu tư nhiều hơn cho xúc tiến thương mại, xây dựng trung tâm thương mại tại thủ đô hai nước bạn. Khẩn trương và giám sát chặt chẽ nhằm đảm bảo chất lượng và tiến độ dự án hoàn chỉnh về khu kinh tế của khẩu Lệ Thanh xứng đáng với tầm quan trọng của nó trong xu thế mới. Chú trọng phát triển hành lanh pháp lý trong nước và quốc tế nhằm mở đường và định hướng cho các doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài an toàn và thuận lợi. Nhanh chóng “lấp đầy” những “khoảng trống” pháp lý trong nước và quốc tế để tạo môi trường đầu tư ngày càng “đồng chất” hơn theo yêu cầu phát triển kinh tế và hội nhập.
Tam giác phát triển Việt Nam- Lào- Campuchia là minh chứng cho xu hướng hợp tác, giúp nhau cùng phát triển vì mục tiêu “ba đất nước - một điểm đến”, đó là thoát khỏi nghèo nàn lạc hậu, mang lại giàu có, hạnh phúc cho nhân dân mỗi nước.
Những chương trình cụ thể từ Ủy ban điều phối của cả 3 nước nhằm xúc tiến việc xây dựng Tam giác phát triển là những viên đá tảng, mở đường cho dòng đầu tư Việt Nam nói chung, Gia Lai nói riêng chính là những Hiệp định, nghị định thư, luật, thoả thuận và các định chế pháp lý trong nước và quốc tế khác liên quan trực tiếp và gián tiếp đến hoạt động đầu tư, luân chuyển hàng hóa, dịch vụ, lao động qua biên giới quốc gia- tiên phong mở đường cho các quan hệ cấp dưới- giữa các tỉnh vùng tam giác Việt Nam-Lào-Campuchia. Bởi các hiệp định kinh tế, thương mại song phương thường được sử dụng như “mũi chủ công” tạo đột phá và mở “cửa chính” cho doanh nhân và doanh nghiệp nước này thâm nhập vào thị trường nước khác. Đây là cơ sở để kích hoạt việc hợp tác phát triển, hướng đến sử dụng có hiệu quả, lâu dài và bền vững mọi tiềm năng, nguồn lực vùng giáp ranh ba nước, thu hẹp khoảng cách phát triển vùng này - vốn nghèo khó - với các vùng khác ở mỗi nước… Đẩy mạnh phát triển hạ tầng giao thông; hợp tác phát triển nguồn nhân lực, đặc biệt đào tạo nghề; hợp tác phát triển nông nghiệp, nguồn nguyên liệu, sản xuất chế biến nông - lâm - sản; hợp tác năng lượng, thăm dò - khai thác khoáng sản; đẩy mạnh phát triển thương mại biên giới… là những địa hạt kinh tế được đưa ra với nhiều tâm huyết. Theo đó, ba nước sẽ tiến hành cùng phối hợp thực hiện qui hoạch phát triển khu vực Tam giác kinh tế vùng giáp ranh, và đưa ra những cơ chế chính sách hấp dẫn, ưu đãi đặc biệt (hơn các vùng khác ở mỗi nước) cho đầu tư vào Khu vực tam giác này, cố gắng thu hút tối đa nguồn FDI (đầu tư trực tiếp nước ngoài), đáng kể nhất là từ Nhật Bản, bên cạnh kêu gọi nguồn vốn hỗ trợ ODA để phát triển hạ tầng giao thông, xã hội… Những qui hoạch chung sẽ ra đời trên cơ sở nghiên cứu, điều tra cơ bản qui hoạch phát triển các ngành, các tỉnh, ở khu vực biên giới mỗi nước…
